عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )
372
تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )
ابو القاسم محمود بن ناصر الدوله را « سيف الدوله » لقب كرد ، و امير محمود با امير نوح بهرات باز ايستاد ، تا آن شغلها كه آنجا بود تمام كردند ، و از آنجا به نيشاپور باز آمدند . و چون ابو على سيمجورى مذلت و حقارت خويش بديد ، بعذر آمد ، نيز عذرش نپذيرفتند ، و چون نوميد شد ، سوى گرگان رفت . و اندر سنه خمس و ثمانين و ثلثمائه صاحب ابو القاسم بن عباد [ 1 ] بمردبرى . و امير نوح ببخارا باز رفت ، و امير سبكتگين بهرات و پوشنگ بود ، و امير محمود به نيشاپور بود بضبط كردن اشغال آن ناحيت . و ابو على و فايق با لشكر گران بيامدند اندر سنه خمس و ثمانين ( 201 ) و ثلثمائه [ 2 ] . پس امير محمود بهرات آمد نزديك پدر ، و از هر جاى مدد خواستند و ابو نصر ابو زيد [ 3 ] را برسولى نزديك خلف بن احمد حاكم سيستان فرستادند . ( خلف ) بيامد با لشكر ساخته و امير فريغون [ 4 ] از گوزگانان [ 5 ] آمد
--> [ ( 1 - ) ] وى اسماعيل بن عباد بن عباس طالقانى وزير اديب و دانشمند ديلميان است ، كه در سنه 326 ه . در طالقان به دنيا آمد . و در سنه 385 ه . در رى بمرد و در اصفهان مدفون گرديد . از تصانيف او المحيط لغت هفت جلدى و كتاب الوزراء و الكشف عن مساوى شعر المتنبى و الاقناع و عنوان المعارف و الاعياد و غيره است ( الاعلام 1 ر 312 ) . [ ( 2 - ) ] يمينى ص 86 : عزه ربيع الاول سنه 385 ه . در اين جا در هر دو نسخه كلمات ( صاحب ابو القاسم ) نوشته شده كه با متن ربطى ندارد ، حذف شد . [ ( 3 - ) ] رك : پاورقى ( ص 168 در يمينى ص 88 ) ابا نصر ابن زيد است ، اصل : ابو يزيد ؟ [ ( 4 - ) ] هر دو : فريعون ؟ در يمينى 88 : ابى الحارث الفريغونى است . وى ابو الحارث محمد بن احمد بن الفريغون پادشاه سوم دودمان فريغونيان جوزجانست ( 340 - 389 ه . ) كه در سنه ( 372 ه . ) جغرافياى حدود العالم بنامش نوشته و اهداء شده است . [ ( 5 - ) ] هر دو : از كوزكانيان .